Chcesz dodać nowe hasło? Nic prostszego! Tu znajdziesz wyjaśnienie pojęć, skrótów, symboli i znaków funkcjonujących w potocznym języku harcerskim. Staramy się opierać na materiałach źródłowych lub o wyjaśnienie niektórych pojęć prosimy autorów, bo dziś, po wielu latach oznaczają zupełnie coś innego niż na początku. Zgromadzone tu informację mają pomóc przyswajaniu wiadomości przy zdobywaniu poszczególnych stopni harcerskich. Zapraszamy do współredagowania tego działu. A. B. C. D. E. F. G. H. I. J. K. L. Ł. M. N. O. P. R. S. T. U. W. X. Y. Z. A
dawniej: kryptonim konspiracyjnej szkoły podchorążych Szarych Szeregów w Warszawie. Nazwa nawiązywała do miejsca spotkania podchorążych z 1830 roku, się przy pomniku Jana II Sobieskiego. Obecnie przebiega tamtędy uliczka Agricola. Działalność swą szkoła rozpoczęła na przełomie 1941/ 42 roku, pod opieką "Piotra Pomiana"- czyli Eugeniusza Stasieckiego. Nazwę "Agricola" przyjęła w 1943 gdy komendantem został Eugeniusz Konopacki "Trzaska". Odbyły się cztery turnusy kursów. W pierwszym uczestniczyli "Alek", "Rudy" i "Zośka". obecnie: na Mazowszu "Agricola" jest nazwą kursów metodycznych harcerek i harcerzy, nawiązująca do tradycji szaroszeregowych. Uczestnicy haftują dębowy listek z literką "a" i rokiem ukończenia kursu. Każdy z członków komendy kursu- oddzielnie żeńskich i męskich, otrzymuje swój numer. /opracowanie: hm. Ewa Ciosek HR. ["Trzynasta" (Kraska)]/ B
to kryptonim przyjęty przez Organizację Harcerek ZHR i hufiec Harcerek "Sad" Stowarzyszenia Harcerskiego, dla działań upamiętniających sześćdziesiątą rocznicę "Akcji Burza", a w szczególności Powstania Warszawskiego. Program składał się z działań podejmowanych lokalnie (przez drużyny, hufce i chorągwie), oraz uroczystości w Warszawie w dniach 29 lipca- 2 sierpnia 2004. W uroczystościach w Warszawie wzięło udział prawie 800 harcerek z całej Polski.
Harcerki mieszkały w sześciu bazach (szkołach), których nazwy nawiązywały do służb pełnionych przez kobiety w czasie wojny:
- Łączniczki
- Łączniczki kanałowe
- Kurierki
- Minerki
- Szyfrantki
- Sanitariuszki Całość uroczystości rocznicowych zamknęła Msza Święta z okazji Dnia Polskiej Harcerki (3 października) i wystawa: "O co walczyli" otwarta na terenie stacji Metra Świętokrzyska. Komendantką obchodów była hm. Ewa Ciosek.
/opracowanie: hm. Ewa Ciosek HR./ C
Hasło Czuwaj ma rodowód historyczny - strażnicy w średniowieczu nawoływali do siebie "Bywaj", "Czuwaj!", by nie zasnąć podczas warty. Jako harcerskie pozdrowienie pojawiło się po raz pierwszy w 3 Lwowskiej Drużynie Skautek, wprowadzone przez druhnę Olgę Drahonowską w 1912r. Przypomina o gotowości do czynu, służby dla ojczyzny, dla innych i ciągłej pracy nad sobą.
/opracowanie: hm. Ewa Ciosek HR./ D
- Dzień Polskiej Harcerki DPH
Jest to niedziela najbliższa dniu 2 października, czyli dniu w którym zakończyły się walki Powstania Warszawskiego. Ten dzień wyznaczyły sobie instruktorki i harcerki, które przeżyły II wojnę światową i okupację jako dzień pamięci i modlitwy za te, które odeszły na wieczną wartę. Od tamtej pory co roku harcerki w Polsce spotykają sie w kościele św. Marcina w Warszawie na Mszy św., która rozpoczyna się wyczytaniem listy imion i nazwisk harcerek, które w minionym roky odeszły do Pana. Po Mszy odbywa się spotkanie Kręgu Wędrowniczrek po Zachodnim Stoku z harcerkami i instruktorkami ze wszystkich organizacji harcerskich, na którym rozmawia się o aktualnych sukcesach i problemach harcerstwa. święto to obchodzone jest też przez harcerki ze Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju ZHP p.g.K /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ H
 Harcerskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe jest powstałą w 2002 roku wyodrębnioną i wyspecjalizowaną stałą służbą. Zrzesza w patrolach i drużynach ratowniczych osoby, które posiadają kwalifikacje ratowników przedmedycznych, osoby uprawnione do podejmowania ratowniczych działań medycznych oraz osoby zdobywające te kwalifikacje.
Nadrzędnym celem działania HOPR jest wzbogacenie i zintensyfikowanie harcerskiego oddziaływania wychowawczego. Realizacja tego celu przekłada się na konkretne zadania, wynikające z nakazu służby społecznej, które przynoszą realne pożytki społeczne w dziedzinie bezpieczeństwa publicznego. Okręgi HOPR: Mazowiecki, Małopolski, Wielkopolski, Kujawsko-Pomorski.
/opracowanie: phm. Anna Kowalska HR/ K
- Krąg Anonimowych Harcerek - KAHA.
To zespół harcerek i instruktorek, które swą służbę w harcerstwie po roku 1956 i związały się tak silnymi więzami przyjaźni, że pragną przynajmniej 2 razy do roku spotkać się porozmawiać o właśnych sprawach, ale także i o sukcesach, problemach Organizacji Harcerek ZHR. W miarę możliwości służą swoja pomocą. Raz do roku również, ale w czasie wakacji organiozują zlot rodzin i wtedy na to kilkudniowe spotkanie na łonie przyrody przyjeżdżają wraz z rodzinami. Zaprojektowany został przez ks. Kazimierza Lutosławskiego w 1912 roku, na konkurs na odznakę harcerską, zajął drugie miejsce. Symbolika krzyża:
Swym kształtem nawiązuje do Krzyża Wojennego Virtuti Militari, najwyższego odznaczenia wojskowego. - wieńce laurowe i dębowe oznaczają męstwo i zwycięstwo - wieńce na dole są połączone i symbolizują naszą jedność i braterstwo, na górze zaś są otwarte- co ma nam przypominać o tym, że w naszych drużynach dla każdego powinno znaleźć się miejsce, że powinnyśmy być otwarte na innych i ich potrzeby - lilijka jest to odznaka skautowa; znajdują się na niej dwie gwiazdki- oczy harcerki- "mającej oczy szeroko otwarte" i czujnej na potrzeby innych; lub w innym tłumaczeniu oczy Boga na nas patrzące. - okręg jest figurą doskonałą- pokazuje że do doskonałości mamy dążyć - promienie przypominają że każda harcerka powinien świecić przykładem - piasek na ramionach krzyża oznacz ciężką i piaszczystą drogę która jest przed nami, lub ilość harcerzy na świecie - hasło "Czuwaj", nawiązujące do zawołań rycerskich, ma przypominać o konieczności stałej gotowości do czynu /opracowanie: hm. Ewa Ciosek HR./
- Kurs Kadry Kształcącej - KKK
Zbiórka Komendantek Chorągwi, Namiestniczek, Komendantek Chorągwianych Szkół Instruktorek, Zespołów Kształceniowych Namiestnictw, Głównej Kwatery Harcerek oraz instruktorek zajmujących się kształceniem w swoich środowiskach. Zbiórka rozpoczyna się w czwartek Bożego Ciała i Kończy w niedzielę. Kiedyś zawsze odbywała się w Sromowcach Wyżnych w cieniu "Cisowego Dworku" Olgi Małkowskiej od kilku zbiórkę goszczą poszczególne chorągwie. Celem zbiórki jest wymiana doświadczeń w zakresie kształcenia kadry w Organizacji oraz aktualizacji minimów kursów kształceniowych. Od roku 2002 spotkanie KKK rozpoczyna nową edycję Kursu Harcmistrzyń i kończy starą. /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR/ O
Odznaką Skautek jest trójramienna koniczynka, symbol potrójnej służby: Bogu, Ojczyźnie i bliźnim. Gwiazdki oznaczają prawo i przyrzeczenie, które zawsze mamy mieć przed oczami, pionowa żyłka - to igła kompasu, wskazująca właściwy kierunek, a podstawa łodyżki wyraża płomień bliźniego. /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ S
to złota koniczynka na niebieskim polu wyobrażająca słońce na niebie, które świeci jednakowo wszystkim skautkom na całym świecie. /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ to kryptonim niecyklicznie odbywających się zbiórek hufcowych i wicehufcowych Organizacji Harcerek ZHR. Głównym celem tych spotkań jest umożliwienie instruktorkom spod znaku srebrnego sznura poznanie siebie nawzajem i nawiązanie współpracy. Ważnym momentem jest też spotkanie z Naczelniczką oraz rozmowa z nią o przyszłości i bieżących zadaniach Organizacji Harcerek. Stałym elementem programu są też warsztaty metodyczne przygotowane specjalnie dla hufcowych. /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ W to stary zwyczaj skautowy: wprowadził go Baden-Powell, ma ten węzeł przypominać skautom o wyrządzaniu codziennie dobrego figla - o obowiązku codziennego "dobrego" uczynku. (SKAUT rok 1933 N 263) /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./
- Wędrowniczka po Zachodnim Stoku
stopień harcerski ułożony w latach 1950 z inspiracji hm. Zofii Florczak przez zespół instruktorek Organizacji Harcerek dawnego ZHP - Prowadzi systematyczną kontrolę swego życia, nie ustaje w pracy nad charakterem zgodnie z Prawem i Przyrzeczeniem harcerskim.
- Stara się wypracować stosunek do swego wieku. Nie poddaje się przygnębieniu z powodu przeminięcia młodości. Spokojnie i świadomie przygotowuje się do zbliżającej się starości.
- Dba o zachowanie sprawności fizycznej i o estetyczny wygląd zewnętrzny, bez pozowania na młodość oraz dba o czystość, porządek i estetykę w mieszkaniu i w swoich rzeczach.
- Wypracowuje stale naturalny i spokojny stosunek do zdrowia i dolegliwości fizycznych. Umie panować nad bólem i niepokojem, ograniczając do minimum przyjmowanie środków przeciwbólowych i uspokajających. W wypadku choroby leczy się systematycznie, szczególnie opanowuje rozdrażnienie i rozgoryczenie.
- Utrzymuje we wzorowym porządku swoje sprawy finansowe, dokumenty itp., a także materiały wspomnieniowe o wartości ogólnospołecznej. Dąży do samodzielności materialnej, jednakże bez przesadnej troski o siebie, zwalcza skłonność do sknerstwa i chciwości. Umie dobrze obdarowywać, umie też przyjąć konieczną pomoc.
- Kontroluje swój światopogląd, kładąc szczególny nacisk na zgodność z nim swego życia. Dobiera w tym celu lekturę, czytając stale jakieś czasopisma. Zreferuje krótko najważniejsze wydarzenia o ostatniego okresu na świecie i w Polsce, ma własny do nich stosunek.
- Zachowuje szacunek do przeszłości.
- W pracy zespołowej służy doświadczeniem i przykładem właściwego stosunku do pracy (solidność i pogoda), nie dopuszcza do głosu próżności i płytkiej ambicji, szczególnie w kontaktach z młodzieżą. Wie, że należy w porę wycofać się z zajmowanego stanowiska kierowniczego.
- Zachowuje wrażliwość i czynny stosunek do potrzeb ludzkich i niedoli. Jest wyrozumiała zarówno dla starszych jak i młodszych i stara się mieć do nich wychowawczy stosunek.
- Znajduje czas na rozważanie spraw ostatecznych, nie wpada z tego powodu w panikę. Wypracowuje postawę godną i przygotowaną.
- Stara się szukać i dojrzeć swoiste i niepowtarzalne piękno "Zachodniego Stoku".
- Utrzymuje kontakt z zespołem harcerskim.
UWAGA: stopień zdobywa się po ukończeniu 50 lat życia. Mogą go zdobywać także starsi harcerze!
/opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ - Wędrowniczki po Zachodnim Stoku
to Krąg harcerek i instruktorek, które swoją służbę w harcerstwie rozpoczynały przed rokiem 1945, a które nadal pragną żyć wg Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego. /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./ U
Są dwa ukłony skautowe - ukłon koleżeński, czyli półukłon i ukłon służbowy, czyli pełny ukłon. Przy ukłonie koleżeńskim skut podnosi rękę na wysokość barków. Witają się z nim i żegnają skauci między sobą. Przy ukłonie służbowym skaut podnosi dłoń do czoła zarówno gdy jest w kapeluszu, jak gdy ma głowę odkrytą. W ten sposób skaut salutuje przed swymi zwierzchnikami, więc przed patrolowym, skautmistrzem itd. Do ukłonu skautowego składa się dłoń w sposób pokazany na rysunku, mianowicie palec duży opiera się o paznokieć małego palca, pozostałe (podbnie jak 3 końce oznaki skautowej) mają ci przypominać trzy obowiązki skauta, mianowicie:
1 - wierność Bogu i Polsce,
2 - służbę innym,
3 - posłuszeństwo Prawu Skautowemu.
Takie ułożenie palców jest też tajnym (porozumiewawczym) znakiem skautowym. (Andrzej Małkowski "Pierwsze kroki w skautostwie")
Zanim dziewczynka zostanie przyjęta do patrolu musi złożyć następujące trzy obietnice:
1) Będziesz zawsze spełniała swe obowiązki względem Boga i kraju.
2) Zawsze i wszędzie będziesz starała się nieść pomoc bliźniemu.
3) Będziesz posłuszną prawom Przewodniczek.
Obietnice te składają dziewczęta stojąc, z prawą ręką podniesiona do gry na wysokość ramienia, dłonią na zewnątrz. Pierwszy palec przyciska paznokieć piątego palca, pozostałe trzy są podniesione do góry. Zarazem jest to pozdrowienie i umówiony znak Przewodniczek. Jeżeli rękę podnosi do ramienia to pół ukłonu, jeżeli do czoła, to ukłon pełen szacunku. (Agnes Baden-Powell "Dziewczęta Przewodniczki") /opracowanie: hm. Małgorzata Ruprecht HR./
|
